a

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adicing elit ut ullamcorper. leo, eget euismod orci. Cum sociis natoque penati bus et magnis dis.Proin gravida nibh vel velit auctor aliquet. Leo, eget euismod orci. Cum sociis natoque penati bus et magnis dis.Proin gravida nibh vel velit auctor aliquet.

  /  Project   /  Blog: Sinemada Yapay Zekâ İmgesi

Blog: Sinemada Yapay Zekâ İmgesi


Sinema ve edebiyatta yapay zekâ sıklıkla işlenen bir konudur ve genellikle, insanlığın geleceği açısından ürkütücü bir noktada konumlandırılır. Endüstri 4.0 ile hızlanan yapay zekâ tartışmalarında da temel konunun dönüp dolaşıp, insan ve yapay zekâ arasındaki çekişmeye odaklanması tesadüf değildir. Bu duruma sosyal açıdan bakıldığında, insanın yapay zekâyı ötekileştirdiği görülebilir. Buna bağlı olarak filmlerdeki yapay zekâlar da iyi niyetle başlayıp sonunda güç isteği ve üstün gelme çabası ile kötüleşen bir düşman olarak tasvir edilir.

Kendi türü içinde bile kendisine benzemeyeni kolayca dışlayan insanoğlunun; yapay zekâyı düşman şeklinde görmesi pek şaşılacak bir durum da değil aslında. Sinemadaki örneklerde de insanlar yapay zekâyı, çoğunlukla kendi işlerini kolaylaştırmak için geliştirmeye başlıyor. Şu anda da bu çizgide gelişmeye devam eden yapay zekâ, henüz korkutucu bir noktaya ulaşmadı. Fakat birçok filme yansıyan karanlık tabloyu destekleyen Stephen Hawking gibi bilim insanları, yapay zekâ tehdidinin filmlerdeki roller ile sınırlı kalmayacağı konusundaki uyarılarını her fırsatta tekrarlıyor. (1)

İnsan Ve Yapay Zekânın Kaçınılmaz Rekabeti

Sinemada başrole damga vuran yapay zekâların en önemlilerinden birisi de HAL 9000‘dir. Usta bilim kurgu yazarı Arthur C. Clarke‘ın kısa öyküsünden esinlenerek yazılan ve Stanley Kubrick tarafından yönetilen 2001: Bir Uzay Destanı filmindeki yapay zekânın adıdır, HAL 9000. Bu yapay zekâ bir uzay görevi esnasında insanlarla karşı karşıya gelir. Başta mürettebat ile iyi bir etkileşim içinde olan HAL 9000, sonrada farklı davranışlar sergileyecektir.

Uzay mekiğindeki mürettebat kendisini kapatmaya karar verince HAL 9000 onları engellemeye ve öldürmeye başlar. Zorlukla da olsa kapatılabilen yapay zekânın son anlarında, onu kapatan insanı ikna çabaları da oldukça ilginçtir. Neredeyse insan benzeri bir yaşama içgüdüsüne sahip olan HAL 9000, varlığını devam ettirmek istemektedir. Yapay zekâ bu filmde, kendi var oluşunun devamı için -tıpkı insanlar gibi- karşısındaki düşmanı tereddütsüz bir şekilde yok edebilecek potansiyele sahip olarak karakterize edilmiştir. Günümüzde insanlığın içini kemiren korku da tam olarak bu potansiyelden kaynaklanır.

Yapay Zekâyı Anlamak

Alex Garland tarafından yazılıp yönetilen Ex Machina filmiyse; insanın bir yapay zekâ yaratırken beklentilerinin ne olduğunu düşündürür. Bu filmdeki Ava isimli yapay zekâ sahibi robot ve onu gözlemleyen Caleb karakterinin ilişkisi, öz-bilincin nerede bitip nerede başladığına dair birçok soru içerir. Yapay zekanın, insan açısından sorun teşkil etmeye başladığı süreç bu filmde de kendi varoluşunun farkına varması ve öznelliğini kazanmasıyla başlar.

Spike Jonze’un yazıp yönettiği “Her” filmindeki gibi; fiziksel bir yapısı olmayan, yazılım şeklindeki yapay zekânın insanla iletişimi de ilgi çekici olabilir. Filmde işletim sistemi olarak geçen bir yazılımın, duygusal boşluktaki Theodore tarafından kullanılmaya başlanması konu edilmektedir. Duygusal bir ilişkiye evrilen bu süreçte, insan ve yapay zekâ arasındaki bağ farklı açılardan irdelenir. İnsanın yapay zekâyı anlama ve ona kendini anlatma çabası, filmde başarılı bir şekilde işlenmektedir. Sonuçta; insanın kendini özel hissetme dürtüsü ağır basar ve aynı anda birçok kişiyle iletişim halinde olan yapay zekâ insana yetmez.

Bir Korku Nesnesi Olarak Yapay Zekâ

Bunun yanında insanın kendine oranla eksik olduğunu düşünen yapay zekâların, insanlığı bitirmek istediği örnekler de sinema tarihinde bolca bulunmaktadır. The Terminatör filminde insanlara savaş açan Skynet ve The Matrix filminde insanı köleleştiren yapay zekâ; şu an popüler olan korkutucu gelecek tasvirlerini tam olarak yansıtır. Bu filmlerde, kendisini yaratan insanlardan daha üstün olduğunu düşünen yapay zekânın dünyanın kontrolünü almak için yapabileceklerinin ne boyutlara ulaşabileceği işlenmektedir.

Yapay zekânın; duyguları taklit edip edemeyeceği, ahlaki ikilemlerde ne yapacağı ve yaşama dürtüsü adına neleri göz alabileceği gibi konular sinema sanatı tarafından sıklıkla işlenecektir. Kendi duygularının ve davranış kalıplarının makinelerce taklit edilmesinden genellikle hoşlanmayan insanlar ise Endüstri 4.0 sürecinde ivme kazanan yapay zekâ çalışmalarını, korku ve merakla takip ediyor.

Kaynakça

Source: Artificial Intelligence on Medium

(Visited 11 times, 1 visits today)
Post a Comment

Newsletter